Peke atu ki te ihirangi matua

NCEA Level 1 Te Reo Māori Course Outline

Mō ngā kaupapa reo, ko ngā Whakaaro Nui me ngā Akoranga Hiranga katoa e whatua ana puta noa i ngā āhuatanga katoa o te kaupapa, ā, e kore e taea te wehe atu i taua ako. Kāore he wāhanga o te Mahere Ako e whakaakona motuhaketia ana mai i ētahi atu. Nō reira, kāore ngā wāhanga takitahi o te Akoranga Hiranga e rārangihia tahi me ngā mahi ako motuhake, ngā whai wāhitanga aromatawai rānei.

Kei roto i tēnei Whakarāpopototanga Akoranga he kaupapa whakaako mō te tau kotahi, ā, kua hangaia hei whakarato i ngā wheako maha ki ngā ākonga me ngā tuhinga i tangohia mai i ngā puna tuhituhi, ā-waha, me ngā puna tirohanga, me ngā whai wāhitanga maha ki te whakawhanake i ō rātou pūkenga hei kaihanga tuhinga tuhituhi, ā-waha, me ngā tuhinga tirohanga e tutuki ai ngā tumanakohanga reo o te Marautanga Taumata 6. Ka arotahi hoki ki te whakawhanake i ngā pūkenga ahurea-maha o ngā ākonga; tō rātou māramatanga ki te whakaurunga o ngā uara matua o te ahurea Māori me ngā mātāpono Māori ki roto i te reo; tō rātou mōhiotanga ki te hononga i waenga i te reo, te ahurea, me te tuakiri, me tō rātou māramatanga ki ngā rautaki hei āwhina i te ako reo.

Ngā Whakaaro Nui i roto i te Reo Māori

Hei whatu i roto i tēnei whakarāpopototanga o te akoranga.

BIG IDEA Te Tika o te Reo - Language Accuracy

Ko te ako nui i roto i tēnei ariā nui ko ngā āhuatanga reo e aro ana ki ngā hanganga me te whakamahinga tika o ngā kupu, tae atu ki ngā tohutō, e kapi katoa ana i te wetereo e whakarite ana i te whakawhitiwhiti kōrero kounga. He wāhanga tēnei i te taumata taketake o te ako i te reo Māori me whakawhanake tonu.

BIG IDEA Te Rere o te Reo - Te Reo

Ko ngā akoranga nui o tēnei ariā nui ko ngā āhuatanga o te whakapuaki kupu, te ahotea, te intonation me te manawataki o te reo, me te whāinga kia rere, kia matatau hoki i roto i ēnei āhuatanga. Kei roto hoki i tēnei ariā nui te whānuitanga o ngā kīanga me ngā rautaki mō te whakarite whakaaro mō te whakawhitiwhiti kōrero.

BIG IDEA Te Māori o te Reo - Cultural integrity of the Language

Ko ngā akoranga nui o tēnei ariā nui e pā ana ki ngā āhuatanga o te tirohanga ao Māori e whakaata ana i te tirohanga a te Māori ki tōna taiao, pērā i te whakatinana i ngā tikanga me te pupuri i ngā uara me te whakapuaki whakaaro hei pupuri i te mana ahurea o te reo.

BIG IDEA Te Ora o te Reo - Te Ora o te Reo

Ko te ako nui i roto i tēnei ariā nui ko te whakaaroaro matatau mō te pumau o te reo ā muri ake nei mā te whai wāhi ki te tātari arohaehae i ngā huringa reo me te whakatinanatanga o ngā rautaki whakaora reo kia mau tonu ai te tupu o te reo puta noa i ngā whakatipuranga e haere ake nei.

Nga Tohunga Matua
i Te Reo Māori

Hei whatu i roto i tēnei whakarāpopototanga o te akoranga.
  • Ka whakamahia e ngā ākonga te whānuitanga o ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero i roto i ngā horopaki maha, hei āwhina i a rātou ki te whakapuaki i ō rātou whakaaro ki te reo Māori me te tika, te matatau, te pono o te ahurea, me te mārama ki te whakaora reo.
  • Ka whakawhanakehia e ngā ākonga o Te Reo Māori ngā pūkenga whakahaere-ā-iwi me ngā rautaki e āhei ai rātou ki te mōhio āhea rātou e ārahi, e whai rānei, me te āhea me pēhea hoki te mahi takitahi, mahi tahi rānei hei painga mō te ao Māori.
  • Ka whakamahia e ngā ākonga o Te Reo Māori te whakaaro auaha me te whakaaro arohaehae, tae atu ki ngā tukanga hinengaro-whakaaro hei mārama ki ngā mōhiotanga, ngā wheako me ngā ariā hei whakahihiko i a rātou kia noho hei ākonga reo Māori mō ā rātou ake oranga.
  • Mā ngā ākonga o te reo Māori, me te ako i ngā tikanga Māori, ka whakapakari ake i ō rātou ake tuakiri, ā, ka waiho hei tūāpapa pakari mā rātou ki te waihanga me te poipoi i ngā whanaungatanga ki ētahi atu me te taiao.
  • Mā ngā whakaaro, ngā uara me ngā waiaro i whakawhanakehia mai i te tirohanga ao Māori e whakapuakina ana mā te reo Māori, ka āhei ngā ākonga o Te Reo Māori ki te whai māia ki te ahurea, ki te whai wāhi atu hoki ki te whakaora i te reo me te ahurea Māori i roto i ō rātou hapori.

Ngā Ara

Mā te Reo Māori ka whakaratohia he pūtake mō ngā pūkenga kōrero me ngā mātauranga ahurea ki ngā ākonga, kia whakawhanake ai i te whakapono ki a rātou anō mā te tuakiri pakari, ā, ka taea ai e rātou te whai wāhi atu ki ngā whanaungatanga reo rua/ahurea rua kounga ki ētahi atu.

Ka tautoko te Reo Māori i te ako tonu, ā, ka whakatairanga i te whakamahinga o te reo Māori i ngā wāhanga o: te pāpāho, te kairīpoata, te mātauranga, ngā toi, te whakangahau, te pakihi, te tūruhi, te manaaki manuhiri, te kāwanatanga ā-rohe me te kāwanatanga matua, te hauora, ngā reo, te whakahaere hākinakina, te hokohoko, te whakahaere, te ture, ngā whakatikatika ture, te whaikōrero i te aroaro o te marea, te whakawhanaketanga iwi, te mahi tūao, ngā ratonga hapori, te ahuwhenua me te ahuwhenua, ngā ahumahi matua, ngā whakataunga Tiriti, ngā ratonga whakamāori me te whakamaori.

NGĀ TOHU WHARE MBAS 2026

I whakahoutia i te 5 o Poutū-te-rangi 2026

Buffalo 2111

72/100

Tainui 1892

66/100

Mercury 2142

74/100

Matahaorua 1624

57/100