mō ngā Tau Matua Aratohu Akoranga
Anei tā mātou Aratohu Akoranga mō te tau 2026 e whakaatu ana i ngā kaupapa ako hei āwhina i ā mātou ākonga ki te tūhura i ngā ara me ngā tohu e ārahi ana ki ngā Tiwhikete NCEA Taumata 1, 2, me te 3.
Kei roto i ā mātou akoranga ngā mea i hangaia mō ngā tohu NCEA. E hiahia ana mātou kia taea e ia ākonga te whakatutuki i ō rātou pūmanawa, ahakoa he mātauranga, he hākinakina, he ahurea, he aha atu rānei, ā, ko te rapunga whakaaro o tō mātou kura he whakarato i tētahi mātauranga taurite katoa hei whakatutuki i tēnei. Ko te uaua o te whakarato i te whānuitanga o ngā whiringa akoranga ko te mea he maha ngā take nui o te whakaritenga me te wātaka ka pā ki ētahi kaupapa ākonga. Heoi, kua kitea e mātou i roto i ngā tau, mā te tohutohu takitahi, me te whai wāhi a te whānau, ka taea e te nuinga o ngā ākonga te whakarite kaupapa ako whai take.
Ka taea te tango i ngā akoranga i ngā taumata rerekē i roto i te tau kotahi kia angitu ai ngā ākonga i te taumata e tika ana mō ia kaupapa, mō ia akoranga rānei.
He mea tino nui kia whakamahere ngā ākonga i mua, ehara i te mea mō te tau e tū mai nei anake, engari mō ngā tau kei te heke mai anō hoki. Me whakarite ngā ākonga whai whāinga mō ngā akoranga tuatoru, whare wānanga rānei, kei te whai akoranga rātou e āhei ai rātou ki te whakatutuki i ngā whakaritenga whakauru. Mā tā mātou Aratohu Akoranga ka taea e ngā ākonga te whai i te huarahi whakamua me te tautuhi i te huarahi ki tā rātou akoranga e hiahiatia ana, e whai ake nei rānei, kia tika ai te hanganga akoranga hei whakatutuki i ā rātou whāinga tohu.
Ko te whāinga o tēnei aratohu he whakatairanga i te whānuitanga o ngā akoranga e hiahia ana mātou ki te tuku, kia taea ai e ngā ākonga, e ngā mātua me ngā kaitiaki te matapaki katoa i ēnei, ā, muri iho ka taea e rātou te whakatau i ngā whakataunga whai whakaaro me te pono.
Ki ngā ākonga, e mea ana mātou, kaua e mahue ngā whai wāhitanga nui e tukuna ana e tō mātou kura. He mea pai ki a koutou kia kaua e wehe atu i te kura kia whiwhi rā anō koutou i ngā tohu mātauranga teitei rawa atu, ā, kia whai ara kua whakapūmautia kei mua i a koutou. Kei konei mātou hei mahi tahi me koutou ki te whakarite i tō kaupapa ako, me te ārahi i a koutou i ngā ara whakamiharo kei mua i a koutou.
Ngā Akoranga 2026
I te tau 2026, me whiriwhiri e ngā ākonga o te Tau 11 me te 12 ngā akoranga e ono hei whakataetae i tētahi kaupapa ako katoa. Me whiriwhiri hoki e ngā ākonga o te Tau 13 tētahi kaupapa ako katoa e rima ngā akoranga, kātahi ka ako.
He tino tohutohu ki ngā ākonga kia āta whakaaro ki ngā kōwhiringa akoranga, kia āta whakamahere hoki i ngā ara akoranga ā muri ake nei. Me kōrero ngā ākonga ki ngā kaiako ako, ki ngā kaiako kaupapa, ki ā rātou paetukutuku Tumuaki me ngā kaiwhakarato tuatoru i mua i te whakatau i ā rātou whakatau whakamutunga. I te whakatau i te taumata 2 me runga ake, me whakaaro hoki ngā ākonga ki te wātea o ngā whiwhinga mātauranga pānui me te pāngarau mō te whakaurunga whare wānanga (UE) i roto i ngā akoranga kia taea ai te whakawhiwhi i taua tohu tāpiri. Me whiwhi hoki te UE i te taumata 3 me te iti rawa o te 14 whiwhinga mai i te 3 akoranga kua whakaaetia e te whare wānanga.
Kei te wātea hoki ngā tohutohu mō ngā akoranga katoa mai i ngā Tumuaki o ngā Kaiako. Kei roto i tēnei Aratohu Akoranga ngā taipitopito mō aua akoranga.
NCEA me te Whakaurunga Whare Wānanga - Me pēhea te mahi i MBAS
Te Whakapūmau i tētahi Ara ki te Mātauranga Pānui me te Tau NCEA
Hei whiwhi i tētahi tohu NCEA (Taumata 1, 2, 3 rānei), me tutuki i ngā ākonga te whakaritenga matua mō te mātauranga pānui me te pāngarau. Ka aromatawaihia e ēnei paerewa ngā pūkenga matua e hiahiatia ana mō te angitu i roto i te ako, te mahi, me te ao.
Ka tīmata te aromatawai mō te whakaritenga matua i te Tau 10 mā roto i ngā Mahi Aromatawai Noa (CAA) i te marama o Mei me Hepetema. I te tīmatanga o te Tau 11, kua eke kē ētahi ākonga ki te mātauranga pānui me te tuhituhi, ki te pāngarau rānei mā roto i ngā CAA, ko ētahi kei te mahi tonu ki te whakatutuki i aua mea.
Mena kāore anō kia eke koe ki te mātauranga pānui me te tuhituhi, me whiriwhiri koe i ngā akoranga i te tau 2026 e tuku ana i tētahi atu ara – arā, ngā paerewa kua whakaaetia e āhei ai koe ki te whakatutuki i ēnei whakaritenga mā roto i ō kaupapa, me te kore e whakawhirinaki anake ki ngā CAA.
Me whiwhi ngā ākonga i ngā whiwhinga pānui me ngā whiwhinga tau tekau (20 katoa). Ka taea e koe te whiwhi i tētahi wāhanga (pānui, pāngarau rānei) mā ngā CAA, ā, mā te ara tāpiri atu tētahi atu. Mō te pānui me te tuhituhi, me whakaoti e koe ngā whiwhinga 10 katoa mā te ara kotahi anake – kāore e taea e koe te whakakotahi i ngā whiwhinga CAA me ngā whiwhinga ara tāpiri atu. Kāore tēnei here e pā ki te pāngarau, nā te mea ko te paerewa pāngarau CAA he rite ki ngā whiwhinga 10 katoa.
HE MEA HIRAHIRA: Mena kāore anō kia tutuki i a koe te whakaritenga matua o te NCEA mō te pānui me te tuhituhi, te pāngarau rānei, me whiriwhiri e koe kia rua ngā akoranga i te tau 2026 kei roto ngā paerewa pānui me/ranei te pāngarau kua whakaaetia – mā tēnei ka whakaratohia he ara anō i a koe e noho tonu ana i ngā CAA.
Ngā Akoranga e Tuku Ana i tētahi Ara Tāpiri ki te NCEA Reo Matatini
|
Ngā Akoranga NCEA Taumata 1 me te Pānui me te Reo Matatini |
|||||
|
Ingoa Akoranga |
Tau Paerewa |
Kaupapa Tohutoro |
Taitara Paerewa |
Taumata 1 Te Mātauranga Pānui Whiwhinga |
Aromatawai Momo |
|
Ngā Akoranga Pakihi L1BUS |
92930 |
Tauhokohoko 1.3 |
Whakaatuhia te māramatanga ki te pānga o tētahi huihuinga ki ngā whanaungatanga pūtea motuhake |
5 |
Waho (Whakamātautau) |
|
Ingarihi L1ENG |
91924 |
Reo Pākehā 1.1 |
Whakaatuhia te māramatanga ki te āhua o te horopaki e hangai ai ki te whakamahinga o te reo ā-waha |
5 |
Ā-roto |
|
91926 |
Reo Pākehā 1.2 |
Te whakawhanake i ngā whakaaro tuhituhi mā te whakamahi i ngā tikanga momotuhi me ngā tikanga tuhituhi |
5 |
Ā-roto |
|
|
91927 |
Reo Pākehā 1.4 |
Whakaatuhia te māramatanga ki ngā āhuatanga nui o ngā tuhinga tauhou |
5 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
Whenua L1GEO |
91932 |
Matawhenua 1.2 |
Whakaatuhia te māramatanga ki te tohatoha ā-wāhi o tētahi āhuatanga me tōna pānga ki te wāhi |
5 |
Ā-roto |
|
91934 |
Matawhenua 1.3 |
Whakaatuhia te māramatanga ki te āhua o te hanga a ngā tukanga taiao i tētahi taiao |
5 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
Hītori L1HIS |
92025 |
Hītori 1.2 |
Whakaatuhia te māramatanga ki te hiranga o tētahi horopaki hītori |
5 |
Ā-roto |
|
92027 |
Hītori 1.4 |
Whakaatuhia te māramatanga ki ngā tirohanga mō tētahi horopaki hītori |
5 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
Pūtaiao L1SCI |
92022 |
Matū me te Koiora 1.3 |
Whakaatuhia te māramatanga ki ngā rerekētanga ira e pā ana ki tētahi āhuatanga kua tautuhia |
5 |
Waho (Whakamātautau) |
|
Pūtaiao Whakamahia L1SCA |
91920 |
Pūtaiao 1.1 |
Whakaatuhia te māramatanga ki tētahi urupare e whai pānga ana ki te pūtaiao |
5 |
Ā-roto |
|
Ngā Akoranga NCEA Taumata 2 e Tuku Ana i te Pānui me te Reo Matatini Taumata 1 |
|||||
|
Ingoa Akoranga |
Tau Paerewa |
Kaupapa Tohutoro |
Taitara Paerewa |
Taumata 1 Te Mātauranga Pānui Whiwhinga |
Aromatawai Momo |
|
Ingarihi L2ENG |
91101 |
Reo Pākehā 2.4 |
Waihangahia he kōwhiringa o ngā tuhinga kua hangaia, kua whakahaeretia hoki |
6 |
Ā-roto |
|
91104 |
Reo Pākehā 2.7 |
Tātarihia ngā hononga nui puta noa i ngā tuhinga, me te tautokona e ngā taunakitanga |
4 |
Ā-roto |
|
|
91107 |
Reo Pākehā 2.10 |
Tātarihia ngā āhuatanga o ngā tuhinga tirohanga me/ranei ngā tuhinga ā-waha mā te tirotiro tata me te whakarongo rānei, me te tautokona e ngā taunakitanga |
3 |
Ā-roto |
|
|
91100 |
Reo Pākehā 2.3 |
Tātarihia ngā āhuatanga nui o ngā tuhinga tauhou mā te pānui tata, me te tautokona e ngā taunakitanga |
4 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
Ngā Akoranga NCEA Taumata 3 e Tuku Ana i te Pānui me te Reo Matatini Taumata 1 |
|||||
|
Ingoa Akoranga |
Tau Paerewa |
Kaupapa Tohutoro |
Taitara Paerewa |
Taumata 1 Te Mātauranga Pānui Whiwhinga |
Aromatawai Momo |
|
Ingarihi L3ENG |
91475 |
Reo Pākehā 3.4 |
Te whakaputa i tētahi kōwhiringa o ngā tuhinga matatau, mārama hoki e whakawhanake ana, e tautoko ana, e hanga ana hoki i ngā whakaaro |
6 |
Ā-roto |
|
91476 |
Reo Pākehā 3.5 |
Waihangahia, ā, tukua he tuhinga ā-waha matatau, he tuhinga honohono hoki, e whakawhanake ana, e tautoko ana, e hanga ana hoki i ngā whakaaro |
3 |
Ā-roto |
|
|
91480 |
Reo Pākehā 3.9 |
Te aro nui ki ngā āhuatanga nui o ngā tuhinga ataata, tuhinga kōrero rānei mā te pānui tata, me te tautokona e ngā taunakitanga |
3 |
Ā-roto |
|
|
91474 |
Reo Pākehā 3.3 |
Te aro nui ki ngā āhuatanga nui o ngā tuhinga tauhou mā te pānui tata, me te tautokona e ngā taunakitanga |
4 |
Waho (Whakamātautau) |
|
Ngā Akoranga e Tuku Ana i tētahi Ara Tāpiri ki te NCEA Me whai Āwhina mō te Pāngarau
|
Ngā Akoranga NCEA Taumata 1 e Tuku Ana i te Taumata 1 o te Pāngarau |
|||||
|
Ingoa Akoranga |
Tau Paerewa |
Kaupapa
Tohutoro |
Taitara Paerewa |
Taumata 1 Taumata Pāngarau Whiwhinga |
Aromatawai Momo |
|
Ngā Akoranga Pakihi L1BUS |
92928 |
Tauhokohoko 1.1 |
Whakaatuhia te māramatanga ki ngā whakataunga pūtea a tētahi whakahaere |
5 |
Ā-roto |
|
Whenua L1GEO |
91933 |
Matawhenua 1.2 |
Tūhurahia tētahi taiao mā te whakamahi i ngā raraunga |
5 |
Ā-roto |
|
Pāngarau Whānui L1MAT |
91944 |
Pāngarau 1.1 |
Tūhurahia ngā raraunga mā te whakamahi i tētahi tukanga uiuinga tatauranga |
5 |
Ā-roto |
|
91945 |
Pāngarau 1.2 |
Whakamahia ngā tikanga pāngarau hei tūhura i ngā raruraru e pā ana ki te oranga i Aotearoa, i te Moana-nui-a-Kiwa rānei |
5 |
Ā-roto |
|
|
91946 |
Pāngarau 1.3 |
Te whakamārama me te whakamahi i ngā mōhiohio pāngarau me ngā mōhiohio tatauranga i roto i te horopaki |
5 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
Pāngarau Ārai Ngā Tikanga L1MAA |
91944 |
Pāngarau 1.1 |
Tūhurahia ngā raraunga mā te whakamahi i tētahi tukanga uiuinga tatauranga |
5 |
Ā-roto |
|
91945 |
Pāngarau 1.2 |
Whakamahia ngā tikanga pāngarau hei tūhura i ngā raruraru e pā ana ki te oranga i Aotearoa, i te Moana-nui-a-Kiwa rānei |
5 |
Ā-roto |
|
|
91947 |
Pāngarau 1.4 |
Whakaaturia te whakaaro pāngarau |
5 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
Ngā Akoranga NCEA Taumata 2 e Tuku Ana i te Taumata 1 o te Pāngarau |
|||||
|
Ingoa Akoranga |
Tau Paerewa |
Kaupapa
Tohutoro |
Taitara Paerewa |
Te Pāngarau Whiwhinga |
Aromatawai Momo |
|
Pāngarau L2MAT |
91256 |
Pāngarau 2.1 |
Te whakamahi i ngā tikanga āhuahanga taunga hei whakaoti rapanga |
2 |
Ā-roto |
|
91258 |
Pāngarau 2.3 |
Te whakamahi i ngā raupapatanga me ngā raupapatanga hei whakaoti rapanga |
2 |
Ā-roto |
|
|
91260 |
Pāngarau 2.5 |
Whakamahia ngā tikanga whatunga hei whakaoti rapanga |
2 |
Ā-roto |
|
|
91263 |
Pāngarau 2.8 |
Hoahoahia he pātai |
3 |
Ā-roto |
|
|
91264 |
Pāngarau 2.9 |
Whakamahia ngā tikanga tatauranga hei whakatau i tētahi whakatau |
4 |
Ā-roto |
|
|
91267 |
Pāngarau 2.12 |
Te whakamahi i ngā tikanga tūponotanga hei whakaoti rapanga |
4 |
Ā-roto |
|
|
Ngā Tikanga Tātaitai me te Ārai L2MAC |
91256 |
Pāngarau 2.1 |
Te whakamahi i ngā tikanga āhuahanga taunga hei whakaoti rapanga |
2 |
Ā-roto |
|
91269 |
Pāngarau 2.14 |
Te whakamahi i ngā pūnaha whārite hei whakaoti rapanga |
2 |
Ā-roto |
|
|
91259 |
Pāngarau 2.4 |
Te whakamahi i ngā whanaungatanga pākoki ira hei whakaoti rapanga |
3 |
Ā-roto |
|
|
91261 |
Pāngarau 2.6 |
Te whakamahi i ngā tikanga taurangi hei whakaoti rapanga |
4 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
91262 |
Pāngarau 2.7 |
Te whakamahi i ngā tikanga tātaitai hei whakaoti rapanga |
5 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
Ngā Tatauranga me te Tūponotanga Ngā Tikanga L2MAS |
91263 |
Pāngarau 2.8 |
Hoahoahia he pātai |
3 |
Ā-roto |
|
91264 |
Pāngarau 2.9 |
Whakamahia ngā tikanga tatauranga hei whakatau i tētahi whakatau |
4 |
Ā-roto |
|
|
91266 |
Pāngarau 2.11 |
Arotakehia he pūrongo e hangai ana ki ngā tatauranga |
2 |
Ā-roto |
|
|
91267 |
Pāngarau 2.12 |
Te whakamahi i ngā tikanga tūponotanga hei whakaoti rapanga |
4 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
91268 |
Pāngarau 2.13 |
Tūhuratia tētahi āhuatanga e whai wāhi ana ngā āhuatanga o te tūponotanga mā te whakamahi i tētahi whakatauira |
2 |
Ā-roto |
|
|
Ngā Akoranga NCEA Taumata 3 e Tuku Ana i te Taumata 1 o te Pāngarau |
|||||
|
Ingoa Akoranga |
Tau Paerewa |
Kaupapa
Tohutoro |
Taitara Paerewa |
Te Pāngarau Whiwhinga |
Aromatawai Momo |
|
Pāngarau me te Tātaitai L3MAC |
91575 |
Pāngarau me te Tatauranga 3.3 |
Te whakamahi i ngā tikanga pākoki ira hei whakaoti rapanga |
4 |
Ā-roto |
|
91577 |
Pāngarau me te Tatauranga 3.5 |
Te whakamahi i te pāngarau o ngā tau matatini hei whakaoti rapanga |
5 |
Ā-roto |
|
|
91579 |
Pāngarau me te Tatauranga 3.7 |
Whakamahia ngā tikanga whakauru hei whakaoti rapanga |
6 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
91578 |
Pāngarau me te Tatauranga 3.6 |
Whakamahia ngā tikanga rerekētanga hei whakaoti rapanga |
6 |
Waho (Whakamātautau) |
|
|
Pāngarau me ngā Tatauranga L3MAS |
91580 |
Pāngarau me te Tatauranga 3.8 |
Rangahauhia ngā raraunga raupapa wā |
4 |
Ā-roto |
|
91581 |
Pāngarau me te Tatauranga 3.9 |
Rangahauhia ngā raraunga ine tauwehe rua |
4 |
Ā-roto |
|
|
91582 |
Pāngarau me te Tatauranga 3.10 |
Whakamahia ngā tikanga tatauranga hei hanga whakatau whaimana |
4 |
Ā-roto |
|
|
91585 |
Pāngarau me te Tatauranga 3.13 |
Te whakamahi i te pāngarau o ngā tau matatini hei whakaoti rapanga |
4 |
Waho (Whakamātautau) |
|
Te Ako Tawhiti
Ko ngā kaiwhakarato matua e rua o te ako tawhiti ko Te Kura me te Volcanics Online Learning Community. Tirohia ā rātou paetukutuku mō te rārangi o ngā akoranga ka taea.
Mena he kaupapa ako kei te hiahia te tauira ki te whai wāhi atu engari kāore e tukuna ana e te MBAS, tēnā whakamōhio mai ki te puka whiriwhiri akoranga, i te mea ka tūhuratia e mātou te āheinga o tētahi o ā mātou hoa ako tawhiti ki te whakarato i te kaupapa e hiahiatia ana.









