Mātauranga Tinana
Whakaahuatanga o te Hōtaka:
Ko te arotahi o tēnei akoranga he whakawhanake i ō pūkenga me ō āheinga whaiaro me te tinana mā roto i ngā mahi ā-tinana, ā-waho, me ngā mahi ā-rōpū, tae atu ki te whakaaroaro me te kōrero ā-rōpū.
Ngā Putanga Ako / Ngā Horopaki:
Ko te ako me te whanaketanga e arotahi ana ki tēnei akoranga ko:
- Te manawanui me te manawanui
- Te whakahaere i a koe anō tae atu ki te whakahaere wā, te whakarite, me te atawhai
- Te whakaute i a koe anō, i ētahi atu me te taiao
- Ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero
- Tuakiri me te whakaaro ki a koe anō
- Te hihiri whaiaro, te whai wāhi, me te takoha
- Te whakapai ake i te Hauora
Ka puta tēnei mā roto i te whānuitanga o ngā mahi, tae atu ki:
- Ngā kēmu kua whakarerekētia me ngā kēmu iti
- Ngā mahi whakaoti rapanga
- Ngā hākinakina me ngā kēmu a te tīma
- Te kaukau me te oranga ngaru
- Te hikoi me te mahi ngahere
- Piki toka
- Ngā kōrero ā-rōpū me te whakaaroaro
- Te whakaaroaro me te whakamahi i ngā tuhinga a Google.
Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:
Ka whakawhanakehia te manawanui, te manawanui, te whakahaere i a koe anō, ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero, te hihiri, te whai wāhi, me te takoha mā roto i ngā mahi ā-tinana me ngā mahi o waho e āhei ai koe ki te wero i a koe anō me te whakawhānui i tō rohe whakamarie. Ka whakawhanakehia te whakaute ki a koe anō, ki ētahi atu, me te taiao; te tuakiri me te mana o koe anō; me te whakapai ake i te hauora (te oranga) mā te whakamahere me te whakaaroaro i roto i te akomanga me ngā mahi ā-ringa.
Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:
Ka hono atu tēnei ki ngā akoranga katoa, ā, ka āwhina i a rātou ki te ako i ngā wāhanga marautanga katoa
Tērā pea ka arahi ki :
Mā tēnei akoranga ka ako tonu i te mātauranga tinana, te mātauranga hauora, te mātauranga o waho, te kai me te totika
Ngā Huarahi Aromatawai:
Ka whakakotahihia ngā aromatawai i ngā mahi ā-ringa, ā-tuhi, ā-waha hoki. Ko te nuinga ka aromatawaihia ā-roto, me te āheinga anō hoki ki te aromatawai ā-waho. Taumata 1, 15 whiwhinga.
Whakaahuatanga o te Hōtaka:
Kua hangaia tēnei akoranga mā ngā ākonga e pārekareka ana ki ngā horopaki mahi maha, ā, e hiahia ana hoki ki te whakawhanake i ō rātou māramatanga ki te hākinakina me te oranga tinana.
Ngā Putanga Ako / Ngā Horopaki:
Ko ngā akoranga me ngā whanaketanga o tēnei akoranga ka uru atu ki:
- Te whakawhanake me te whakapai ake i te mahi pūkenga i roto i ngā horopaki hākinakina
- Te whakamahi i ngā mātāpono hanganga tinana me te koiora-mīhini ki ngā nekehanga hākinakina
- Whakamahia ngā mātāpono whakangungu hei hoahoa i ngā kaupapa whai hua
- Ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero, te kawenga pāpori me te kaiārahi
Ko ngā horopaki mahi pea ko:
- Pā Turbo
- Ngā kaupapa whakapakari tinana
- Ngā hākinakina tuku iho me ngā hākinakina kua whakarerekētia
Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:
Te mahi tahi me te tini o ngā tāngata, ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero, te whakaoti rapanga, te whakawhitiwhiti kōrero whai hua. Te kawenga pāpori, te manawanui, te manawanui.
Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:
Hauora, Mātauranga o Waho, Pūtaiao.
Tērā pea ka arahi ki :
Mā tēnei akoranga ka ako tonu tātou i te mātauranga tinana, te mātauranga hauora, te mātauranga o waho, te kai me te kai totika. Tērā pea ko ngā mahi ā muri ake nei ko te whakaora tinana, te kaiwhakaako hākinakina, te kaiako whakapakari tinana, te whakahaere rōpū, te kaiwhakahaere hākinakina, te whakamahere kaupapa me te tiaki hauora.
Ngā Huarahi Aromatawai:
He whānuitanga o ngā aromatawai ā-roto mahi-ā-ringa me ngā aromatawai ā-aroaro. Taumata 2, 13 whiwhinga.
Whakaahuatanga o te Hōtaka:
Kua hangaia tēnei akoranga mā ngā ākonga e ngākau nui ana ki ngā hākinakina, ki te nekehanga, me te mahi ā-tinana. Ka tautoko i ngā ākonga ki te whakawhanake i ngā pūkenga mahi matatau, te kaiārahi, me te whakaaroaro arohaehae. He mea hou mō te tau 2026, e rua ngā ara: ka taea e ngā ākonga te mahi ki te Whakaurunga Whare Wānanga mā roto i ngā Paerewa Paetae, he ara mahi mā roto i ngā Paerewa Wāhanga, he ranunga rānei o ngā mea e rua , i runga i ā rātou whāinga ā muri ake nei.
Ngā Putanga Ako / Ngā Horopaki:
Ka mahi ngā ākonga:
- Whakamahi me te whakamahi i ngā pūkenga i roto i ngā mahi whai hua
- Te whakamahi i ngā mōhiotanga koiora me te hanganga tinana ki ngā nekehanga
- Aromatawai me te whakatinana i ngā kaupapa whakangungu whai hua
- Te whakawhanake i ngā rautaki ārahi me te whakangungu
- Whakaarohia ngā wheako ā-tinana hei whakatairanga i te oranga mō te wā roa
- Akohia me pēhea te hoahoa me te tuku i ngā wā whakangungu tinana e hangai ana ki te oranga tinana
Ara Mahi – Paerewa Wāhanga (Tae atu ki te 15 Whiwhinga):
Ka taea e ngā ākonga te whakaoti i ngā Paerewa Wāhanga mahi-ā-ringa e hangai ana ki ngā mahi hākinakina, whakapakari tinana, me te hauora:
- US 22771 – Whakamaherehia ngā wā whakangungu taumata-tīmatanga mō ngā kaitākaro hākinakina (5 whiwhinga)
- US 30933 – Whakaako i ngā wā whakangungu kua whakaritea hei whakatutuki i ngā hiahia takitahi (5 whiwhinga)
- US 30447– Whakaatu me te whakaako i ngā mahi whakangungu mā te whakamahi i ngā taputapu maha (5 whiwhinga)
E arotahi ana ēnei paerewa ki ngā pūkenga whakangungu me ngā pūkenga whakahaunga korikori tinana o te ao tūturu, me ngā ara tautoko ki ngā umanga whakapakari tinana me te hauora.
Ara Tomokanga Whare Wānanga – Paerewa Paetae (Tae atu ki te 16 Whiwhinga):
Ka taea e ngā ākonga e anga atu ana ki te Whakaurunga Whare Wānanga te whakaoti i ngā Paerewa Paetae e arotahi ana ki te mahi ā-tinana, te pūtaiao whaihua, me te aromatawai arohaehae i ngā wheako i roto i ngā horopaki hākinakina me te whakangungu.
Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero, te kawenga pāpori, me te whakaharatau i ngā pūkenga kaiārahi. Ka whakawhanakehia te manawanui me te manawanui hei whakapai ake i ngā taumata pūkenga me te oranga tinana. Ka ako ngā ākonga ki te pātai me te wero i ngā whakapae kua puta.
Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:
Hauora, Mātauranga o Waho, Pūtaiao.
Tērā pea ka arahi ki :
Ngā mahi i roto i te pūtaiao hākinakina, te kaiwhakaora tinana, te whakaako, te kaiwhakangungu whaiaro, te kaitātari pūkenga, te whakamahere me te whakahaere kaupapa, te hauora, te whakatairanga hauora.
*Kua whakaaetia tēnei akoranga e te UE nā te mea e whakamahi ana i ngā aromatawai mai i te kaupapa PE. Mena kei te whakaaro koe ki te tango i te akoranga L3 OEd me kōrero koe ki te HOF o te PE, ki a Mr Adams.
Ngā Huarahi Aromatawai:
Ngā whai wāhitanga aromatawai ā-roto mā te whakamahi i ngā horopaki ā-tinana. Taumata 3, 16 whiwhinga (12 pānui).





