Peke atu ki te ihirangi matua

Ngā Toi 2026

  • Kanikani
  • Whakaari
  • Puoro
  • Ngā Toi Ataata

Kanikani

Mā ngā ākonga e hiahia ana ki te ruku hohonu ki te ao o te whakaari me te kanikani kanikani tēnei akoranga. He mea nui te hiahia ki te whakaari i mua i te hunga whakarongo pono, me te mahi tahi me ētahi atu ki te tito i ngā kanikani whakamere.

Ka whai wāhi anō hoki ki te whakamahi i ngā hangarau whakaputa pēnei i te whakakakahu i ngā kākahu hei whakakotahi i ngā whakaaturanga. Ka ako ngā ākonga ki te maioha ki te hiranga o ngā huānga o te kanikani i te wā e kōrero ana i ngā pūrākau mā te kanikani, ā, ka whakawhanake i ā rātou kupu nekehanga i te wā e whakamātautau ana i ngā momo kanikani rerekē.

Kanikani - NCEA Taumata 1

Whakaahuatanga Kaupapa: Kei roto i tēnei akoranga Kanikani NCEA Taumata 1 he tūhuratanga o ngā momo momo kanikani, me te whakauru me te awhi i te tuakiri me te auahatanga. Ka whakawhanakehia e koe ngā tikanga kanikani taketake, ngā pūkenga kanikani, me ngā pūkenga whakaari i a koe e mahi ana i roto i tētahi taiao tautoko, ngahau hoki. Ko te whāinga o te akoranga he whakawhanake i ō pūkenga tinana, auaha, me te tātari, me te poipoi i te maioha mō te kanikani me ngā Toi mō te wā katoa.

Ngā Whai Wāhitanga i te Taumata 1:

  • Kei roto pea i te kanikani engari kāore i te herea ki ēnei anake;
  • Te whai wāhi atu ki te Whakaaturanga Kanikani ā-tau
  • Ngā whakataetae kanikani i waho o te kura
  • Ngā utu mai i ngā kaiako manuhiri me ngā kaiwhakatangi kanikani
  • Te whai wāhitanga ki te mahi tahi me ētahi atu kura i te rohe o Waikato
  • Te whiwhi wheako i roto i ngā momo kanikani pēnei i te jazz, te jazz kupu, te contemporary, te poi, te hip hop me te whare tapere waiata.
  • Ka tukuna ngā whiwhinga NCEA Taumata 1

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

  • Te tito kanikani i roto i ngā rōpū iti mā te whakamahi i ngā āhuatanga o te kanikani
  • Whakawhitiwhiti whakaaro mā te kanikani rōpū iti me te kanikani takitahi
  • Whakamahia ngā pūkenga whakaari ina whakaari ana i mua i te hunga mātakitaki pono.
  • Whakaatuhia te māramatanga me te whakamahinga o ngā tikanga i roto i ngā momo kanikani pēnei i te jazz, te kupu waiata, te whakaari waiata me te hip hop.
  • Te hoahoa i ngā kākahu mō te kaupapa o te whakaaturanga.
  • Waihangahia he kākahu mō te kaupapa o te whakaari.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

  • Te tūhura me te whakamātautau i te wā o te kanikani Te whakamārama i ngā mahi a ētahi atu me ngā whakaaro i roto i tā rātou ake kanikani
  • Te āheinga ki te urupare ki ngā whakaaturanga Te whakauru i te whakaaro, te nekehanga me te kare ā-roto
  • Te whakaaro auaha, te whakaaro arohaehae me te whakaoti rapanga
  • Pātai atu, ka wero i ngā tirohanga a ētahi atu mā te kanikani
  • Te whakawhanake i te waiaro ka taea te mahi i te wā e mahi tahi ana me ētahi atu, takitahi rānei
  • Hangaia he mahere, whakahaere i te wā me ngā mahi, me te whakatakoto i ngā paerewa teitei
  • Te whai wāhi kaha ki roto i tō tātou hapori toi whakaari
  • Te kaha ki te whai wāhi tika hei mema o te rōpū

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

Hauora me te Mātauranga Tinana, Hangarau Toi Whakaari, Hangarau Kakahu

Tērā pea ka arahi ki :

  • Tomokanga ki te Whare Wānanga (mēnā ka mau tonu tae noa ki te Taumata 3)
  • Ngā whai wāhitanga ki te whai wāhi atu ki te hapori Toi Whakaari (i Aotearoa me te ao whānui)
  • Te whakaako i roto i ngā horopaki maha Ngā akoranga kanikani
  • Ngā whai wāhitanga ki te haere ki ētahi atu whakahaere ako e tohunga ana ki ngā Toi Whakaari
  • Ngā mahi i roto i te umanga kiriata/pouaka whakaata

Ngā Huarahi Aromatawai:

Tekau mā rima ngā whiwhinga e wātea ana mō tēnei akoranga Taumata 1. Tekau o ēnei ka riro mā roto i ngā aromatawai ā-roto, e rima mā roto i ngā aromatawai ā-waho. He kaupapa kua whakaaetia te kanikani mō te Whakaurunga Whare Wānanga.

Kanikani - NCEA Taumata 2

Whakaahuatanga Kaupapa: Ka tukuna e te Kanikani Taumata 2 tētahi haerenga whakahihiri ki te ao o te kanikani, e whakakā ana i tō ngākau nui ki te nekehanga me te whakapuaki i a koe anō. Kei roto i tēnei akoranga he ranunga o te ariā me te mahi ā-ringa, e tūhura ana i ngā momo momo kanikani, te tito kanikani, me ngā tikanga whakaari. He whai wāhitanga tēnei ki te whakawhanake i tō auahatanga i a koe e tito ana i ngā mahi kanikani taketake, e mahi tahi ana me ō hoa ki te kukume i te hunga mātakitaki i roto i tā mātou Whakaaturanga Kanikani ā-tau. Ka akiakihia e te akoranga te tūhuratanga i a koe anō, te tipu, me te whakawhanake i te maia i runga, i waho hoki i te atamira me ngā whakaaturanga, me ngā kaupapa rōpū e whakatairanga ana i te mahi tahi me te whakanui i te ahunga whakamua o ngā ākonga.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Te tito kanikani i roto i ngā rōpū iti mā te whakamahi i ngā āhuatanga o te kanikani. Te whakapuaki i ngā hiahia mā te tito kanikani rōpū iti me te tito kanikani takitahi. Whakamahia ngā pūkenga whakaari ina whakaari ana i mua i te hunga mātakitaki pono. Whakaatuhia te māramatanga me te whakamahinga o ngā tikanga i roto i ngā momo kanikani pēnei i te jazz, te kupu waiata, te whakaari waiata me te hip hop.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

Te tūhura me te whakamātautau i te wā o te kanikani Te whakamārama i ngā mahi a ētahi atu me ngā whakaaro i roto i tā rātou ake kanikani Te kaha ki te urupare ki ngā mahi Te whakauru i te whakaaro, te nekehanga me te kare ā-roto Te whakaaro auaha, te whakaaro arohaehae me te whakaoti rapanga Te pātai me te wero i ngā tirohanga a ētahi atu mā te kanikani Te whakawhanake i te waiaro ka taea te mahi i te wā e mahi tahi ana me ētahi atu, takitahi rānei Te whakarite mahere, te whakahaere i te wā me ngā mahi me te whakatakoto paerewa teitei Te whai wāhi kaha ki roto i tō tātou hapori toi whakaari Te kaha ki te whai wāhi tika hei mema o te rōpū.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

Hangarau Toi Whakaari, Hangarau Kakahu, Hauora me te Mātauranga Tinana.

Tērā pea ka arahi ki:

Te Whakaurunga ki te Whare Wānanga (mēnā ka mau tonu ki te Taumata 3) Ngā whai wāhitanga ki te whai wāhi atu ki te hapori Toi Whakaari (i Aotearoa me te ao whānui) Te whakaako i roto i ngā horopaki maha Ngā whai wāhitanga ki te haere ki ētahi atu whakahaere ako e tohunga ana ki ngā Toi Whakaari Ngā mahi i roto i te umanga kiriata/pouaka whakaata.

Ngā Huarahi Aromatawai:

E wātea ana kia 14 ngā whiwhinga mō te Kanikani Taumata 2, me te kōwhiringa ki te tango i ētahi atu whai wāhitanga ako me te aromatawai. He kaupapa kua whakaaetia te kanikani mō te Whakaurunga Whare Wānanga.

Kanikani - NCEA Taumata 3

Whakaahuatanga Kaupapa: Kanikani Taumata 3 He akoranga whakahihiri, whānui hoki te NCEA e ārahi ana i tō haerenga kanikani ki tōna taumata. Mā te whakakotahitanga o te pūkenga hangarau me te tūhuratanga toi, ka hohonu ake tō māramatanga ki ngā momo momo kanikani, pērā i te kanikani o nāianei, te hip hop, me ngā momo ahurea. Whakauru atu ki ngā wero kanikani, me te waihanga i ngā whakaaturanga takitahi me te rōpū e whakaata ana i tō reo toi ahurei. Awhitia ngā whai wāhitanga mō te kaiārahi, te ārahi, me ngā kaupapa mahi tahi i mua i tā mātou Whakaaturanga Kanikani ā-tau. Ka whakanuia e te Kanikani Taumata 3 NCEA te tipu takitahi me te poipoi i tētahi hapori tautoko, e whakamana ana i a koe kia tino matatau hei kaikanikani pūkenga, maia, me te whakapuaki whakaaro.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Te tito kanikani i roto i ngā rōpū iti, me te takitahi hoki, mā te whakamahi i ngā huānga o te kanikani. Te whakapuaki i ngā hiahia mā te tito kanikani rōpū iti, takitahi hoki. Te whakamahi i ngā hangarau whakaputa hei āwhina i te whakapuaki i te hiahia. Te whakamahi i ngā pūkenga whakaari i te wā e whakaari ana i mua i te hunga mātakitaki pono. Te whakaatu i te māramatanga me te whakamahinga o ngā tikanga i roto i ngā momo kanikani pēnei i te jazz, te kupu waiata, te whakaari waiata me te hip hop.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

Te tūhura me te whakamātautau i te wā o te kanikani Te whakamārama i ngā mahi a ētahi atu me ngā whakaaro i roto i tā rātou ake kanikani Te kaha ki te urupare ki ngā mahi Te whakauru i te whakaaro, te nekehanga me te kare ā-roto Te auaha, te whakaaroaro arohaehae me te whakaoti rapanga Te pātai me te wero i ngā tirohanga a ētahi atu mā te kanikani Te whakawhanake i te waiaro ka taea te mahi i te wā e mahi tahi ana me ētahi atu, takitahi rānei Te whakarite mahere, te whakahaere i te wā me ngā mahi me te whakatakoto paerewa teitei Te whai wāhi kaha ki roto i tō tātou hapori toi whakaari Te kaha ki te whai wāhi tika hei mema rōpū

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

Hangarau Toi Whakaari, Hangarau Kakahu, Hauora me te Mātauranga Tinana

Tērā pea ka arahi ki:

Te Whakaurunga Whare Wānanga Ngā whiwhinga Pānui me te Reo o te UE e wātea ana i roto i ngā whakamātautau o waho Ngā whai wāhitanga ki te whai wāhi atu ki te hapori Toi Whakaari (i Aotearoa me te ao whānui) Te whakaako i roto i ngā horopaki maha Ngā whai wāhitanga ki te haere ki ētahi atu whakahaere ako e tohunga ana ki ngā Toi Whakaari Ngā mahi i roto i te umanga kiriata/pouaka whakaata.

Ngā Huarahi Aromatawai:

E 14 pea ngā whiwhinga e wātea ana i roto i te Kanikani Taumata 3, me te kōwhiringa ki te tango i ētahi atu whai wāhitanga ako me te aromatawai. E wātea ana ngā whiwhinga tuhituhi mō te Reo Pānui a te UE mā te whakamātautau ā-waho e tukuna ana. He kaupapa kua whakaaetia te kanikani mō te Whakaurunga Whare Wānanga.

Whakaari

Mā te whiriwhiri i te Whakaari hei kaupapa i te kura ka whai wāhi motuhake ngā ākonga ki te whakawhanake i ngā pūkenga oranga nui me te tūhura i ō rātou auahatanga. Ka poipoi te whakaari i te maia, i ngā pūkenga kōrero i te aroaro o te marea, i te mahi tahi, me te aroha mā te whakatenatena i ngā ākonga ki te tū hei tauira rerekē me te mahi tahi me ō rātou hoa. Ka whakarei ake i te whakaaroaro arohaehae me te whakaoti rapanga mā te kōrero auaha me te mahi whakaari. Heoi anō, ka taea e te Whakaari te noho hei huarahi ngahau me te whakahihiri ki te whakapuaki i a koe anō, ki te hanga hoa, me te whiwhi māramatanga hohonu ake ki ngā kare ā-roto me ngā taunekeneke a te tangata.

Whakaari - NCEA Taumata 1

Whakaahuatanga Kaupapa: I roto i te Whakaari, ka kōrero pakiwaitara ngā ākonga, ka whakaatu hoki i ō rātou tuakiri. Ka kitea e rātou te wero me te whakapakari rānei i te āhua o nāianei i roto i te whakaari. Ka taea e te whakaari te whakarato i ngā whai wāhitanga mō ngā ākonga ki te tūhura me te whakaatu i ngā taonga tuku iho o te Māori, o te Moana-nui-a-Kiwa, me ētahi atu taonga tuku iho taketake. Ka tūhura, ka whakahaere ngā ākonga i ngā whakaaro, ka tango i ngā tūponotanga auaha. Ka tohatoha, ka mahi anō, ka hanga, ka wetewete i ngā mahi hihiri me te whanake. Ka rangahau, ka tūhura, ka whakaharatau ngā ākonga i ngā huarahi rerekē mō te waihanga me te hanganga whakaari mā te whakamahi i:

  • he kōrero pūrākau rārangi, he kōrero kaupapa, he kōrero hurihanga, he kōrero ā-wāhanga, he kōrero kore-pūrākau rānei
  • ngā huānga o te whakaari (tūranga, wāhi, wā, āhuatanga, mahi, taumahatanga, kare ā-roto, rerekētanga, arotahi, tohu)
  • he whānuitanga o ngā tikanga whakaari hei whakawhanake i ngā kiripuaki me te whakahōhonu ake i te whai wāhi a te hunga mātakitaki
  • ngā hangarau whakaputa (rama, oro/puoro, whakaata matihiko, āhuatanga, whakapai kanohi, kākahu, te wāhi mahi toi) hei waihanga me te whakawhanake i te wairua me ngā tautuhinga (wāhi me te wā)
  • ngā kiripuaki me ngā āhuatanga i whakaorangia i roto i te ao auaha.

Hei tāpiritanga, ka whakatikatika, ka tito hoki ngā ākonga whakaari i ngā taputapu a te kaiwhakaari (ngā tikanga whakaari) mā te ako ki te:

  • te whakamahi i ō rātou tinana (ngā nekehanga, te āhua o te kanohi, te tū me te tū, te nekehanga) hei waihanga me te hanga anō i te whakaaturanga ā-tinana o ngā kiripuaki, ngā whanaungatanga, me ngā āhuatanga
  • whakamahi i ō rātou reo hei whakapuaki i ngā whakaaro me ngā kare ā-roto o ngā kiripuaki e whakaarihia ana e rātou me te whakapono
  • whai wāhi atu ki te wāhi whakaari hei whakawhanake i te māramatanga o te hunga mātakitaki ki te āhua me te āhuatanga.

Ka whakawhanakehia hoki e ngā ākonga:

  • ngā pūkenga kōrero me te mahi whakaari i te aroaro o te marea
  • te whakaputa whakaaro me te waihanga ihirangi
  • te whakaaroaro me te tātari i a koe anō
  • te whakaaroaro matatika
  • te tautuhi i ngā hunga whakarongo me te whakatairanga i ngā mahi ki a rātou
  • ngā pūkenga hanga hangarau pēnei i te rama, te oro, me te hoahoa kākahu me ngā taputapu.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

Hangarau Toi Whakaari

Tērā pea ka arahi ki :

  • Te haere tonu o ngā akoranga ki ngā Whare Wānanga Matua i roto i ngā Toi Whakaari, ngā akoranga Toi Whakaari me ngā akoranga Whakaari me ngā Kiriata
  • Ngā whai wāhitanga ki te whai wāhi atu ki te hapori Toi Whakaari (i Aotearoa me te ao whānui)
  • Te whakaako i roto i ngā horopaki maha
  • Ngā mahi i roto i te umanga whare tapere/kiriata/pouaka whakaata/whakangahau
  • Te mahi whakaari
  • Te Whakahaere
  • Whakahaere
  • Ko ētahi atu kaupapa pēnei i te Ture, te Mātauranga, te Hītori me ētahi atu kaupapa Tangata.

Ngā Huarahi Aromatawai:

E 15 ngā whiwhinga NCEA taumata 1 e wātea ana. He kaupapa kua whakaaetia te whakaari mō te Whakaurunga Whare Wānanga.

Whakaari - NCEA Taumata 2

Whakaahuatanga o te Hōtaka:

Ko te Whakaari Taumata 2 he mea hanga i te āhua me te mahi me te whai kaupapa. Ka whakawhanakehia e tēnei akoranga ngā pūkenga i whiwhihia i roto i te Whakaari Taumata 1, ā, he mea hangai ki te whakaari. Ka whakawhānuihia e ngā ākonga ō rātou pūkenga whakaari, te mōhiotanga ki ngā ariā me ngā mahi whakaari, ā, ka whakamahia tēnei māramatanga ki ā rātou ake whakaari. Ka tito rātou i ā rātou ake whakaari, ka whakamārama i ngā tuhinga mō te whakaari, ka ako i ngā momo momo whakaari, ā, ka mahi i tētahi tūranga nui i roto i tētahi whakaari akomanga i roto i tā mātou whare tapere iti i hangaia mō tēnei kaupapa. Ka whai mātou kia kite i te iti rawa i te kotahi te whakaari whakaari ngaio ora hei wāhanga o te whakarite whakamātautau mō tēnei akoranga. Ka whai wāhi atu hoki ngā ākonga ki ngā awheawhe mahi me ngā tohunga ki ngā wāhi e taea ai. Ka whakaūhia ngā ihirangi akoranga me ngā whai wāhitanga aromatawai i roto i te kōrero tahi me ngā ākonga i te tīmatanga o te tau hei whakatutuki i ngā hiahia me ngā hiahia o ngā tāngata takitahi.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

  • Waihangahia he kiripuaki, ā, mahihia he tūranga i roto i tētahi whakaaturanga
  • Te tito whakaari i roto i ngā rōpū iti mā te whakamahi i ngā tikanga, ngā tikanga me ngā āhuatanga o te Whakaari
  • Whakamāramahia ngā tuhinga
  • Whakawhitiwhiti whakaaro mā roto i ngā mahi whakaari takitahi me ngā mahi rōpū iti
  • Whakamahia ngā pūkenga whakaari ina whakaari ana i mua i te hunga mātakitaki pono.
  • Whakaatuhia te māramatanga ki ngā momo momo Whare Tapere me ngā Kaituhi Whakaari
  • Whakaatuhia te māramatanga ki te whakaaturanga ora

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

  • Te tūhura me te whakamātautau i te wā e mahi ana
  • Te whakamārama i ngā mahi a ētahi atu me ngā whakaaro
  • Te mōhiotanga me te māramatanga ki ngā tikanga, ngā huānga me ngā tikanga whakaari
  • Te kaha ki te whakautu arohaehae ki ngā whakaaturanga
  • Te whakakotahitanga o te whakaaro, te nekehanga me te kare ā-roto
  • Te whakaaro auaha me te whakaaro matatika
  • Te whakaoti rapanga
  • Te mārama ki te ao o te whakaari me te ao o te kaituhi whakaari
  • Pātai atu, ka wero i ngā tirohanga a ētahi atu mā te whakaaro auaha
  • Whakamātauria, whakamātauria hoki hei whakawhanake i te whakaaturanga pono o te tangata
  • Kia mōhio koe he wero auaha te mahi tahi hei rōpū
  • Te whakahaere wā hei whakatutuki i ngā wā mutunga
  • Hangaia he mahere, whakahaerehia ngā mahi, me te whakatakoto i ngā paerewa teitei
  • Te whai wāhi kaha ki roto i tō tātou hapori toi whakaari
  • Te kaha ki te whai wāhi tika hei mema o te rōpū.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

Hangarau Toi Whakaari

Tērā pea ka arahi ki:

  • Te haere tonu o ngā akoranga ki ngā Whare Wānanga Matua i roto i ngā Toi Whakaari, ngā akoranga Toi Whakaari me ngā akoranga Whakaari me ngā Kiriata
  • Ngā whai wāhitanga ki te whai wāhi atu ki te hapori Toi Whakaari (i Aotearoa me te ao whānui)
  • Te whakaako i roto i ngā horopaki maha
  • Ngā mahi i roto i te umanga whare tapere/kiriata/pouaka whakaata/whakangahau
  • Te mahi whakaari
  • Te Whakahaere
  • Whakahaere Ētahi atu wāhanga pēnei i te Ture, te Mātauranga, te Hītori me ētahi atu kaupapa Mātauranga Tangata.

Ngā Huarahi Aromatawai:

E 14 ngā whiwhinga mō te Whakaari Taumata 2 i te taumata 2, tae atu ki te 9 ngā whiwhinga pānui. He kaupapa kua whakaaetia te whakaari mō te Whakaurunga Whare Wānanga.

Whakaari - NCEA Taumata 3

Whakaahuatanga o te Hōtaka:

Ka tūhuratia e te Taumata 3 te tikanga o te whakaari me te ngākau nui, ā, ka whakatikatikaina ngā pūkenga i whiwhihia i te Taumata 2. Ka tito ngā ākonga i tā rātou ake whakaari taketake hei whakatutuki i tētahi ariā, ka whakaari takitahi, ā-rōpū hoki, ā, ka whai wāhi atu ki te whakaari i tētahi whakaari nui i roto i tā mātou whare tapere iti i hangaia mō tēnei kaupapa ki tētahi hunga mātakitaki ora. Ka whakawhānui tonu rātou i ō rātou mōhiotanga mō ngā momo whare tapere, me te tūhura atu anō hoki mō ngā kaituhi whakaari o Aotearoa kua whai mana ki te ao o te Whare Tapere. Tērā pea he whai wāhitanga anō hoki mā ngā ākonga ki te tūhura i ngā pūkenga e pā ana ki te tuhi tuhinga me te whakahaere i ngā whakaari. Ka whai mātou kia kite i te iti rawa i te kotahi te whakaari ngaio ora hei wāhanga o te whakarite whakamātautau mō tēnei akoranga. Ka whai wāhi atu hoki ngā ākonga ki ngā awheawhe mahi tahi me ngā tohunga whare tapere ki te taea. Ka whakaūtia ngā ihirangi akoranga me ngā whai wāhitanga aromatawai i te kōrero tahi me ngā ākonga i te tīmatanga o te tau hei whakatutuki i ngā hiahia me ngā hiahia o ia tangata.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

  • Waihangahia he kiripuaki, ā, whai wāhi nui ki tētahi mahi whakaputa
  • Te tito i te whakaari hei kaiwaiata takitahi, hei rōpū iti rānei mā te whakamahi i ngā tikanga, ngā tikanga me ngā āhuatanga o te Whakaari
  • Whakamāramahia ngā tuhinga
  • Whakawhitiwhiti whakaaro mā roto i ngā mahi whakaari takitahi me ngā mahi rōpū iti
  • Whakamahia ngā pūkenga whakaari ina whakaari ana i mua i te hunga mātakitaki pono
  • Whakaatuhia te māramatanga ki ngā momo momo Whare Tapere me ngā Kaituhi Whakaari
  • Whakaatuhia te māramatanga ki te whakaaturanga ora.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

  • Te tūhura me te whakamātautau i te wā e mahi ana
  • Te whakamārama i ngā mahi a ētahi atu me ngā whakaaro
  • Te mōhiotanga me te māramatanga ki ngā tikanga, ngā huānga me ngā tikanga whakaari
  • Te kaha ki te whakautu arohaehae ki ngā whakaaturanga
  • Te whakakotahitanga o te whakaaro, te nekehanga me te kare ā-roto
  • Te whakaaro auaha me te whakaaro matatika
  • Te whakaoti rapanga Te mārama ki te ao o te whakaari me te ao o te kaituhi whakaari
  • Pātai atu, ka wero i ngā tirohanga a ētahi atu mā te whakaaro auaha
  • Whakamātauria, whakamātauria hoki hei whakawhanake i te whakaaturanga pono o te tangata
  • Kia mōhio koe he wero auaha te mahi tahi hei rōpū
  • Te whakahaere wā hei whakatutuki i ngā wā mutunga
  • Hangaia he mahere, whakahaerehia ngā mahi, me te whakatakoto i ngā paerewa teitei
  • Te whai wāhi kaha ki roto i tō tātou hapori toi whakaari
  • Te kaha ki te whai wāhi tika hei mema o te rōpū.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

Hangarau Toi Whakaari

Tērā pea ka arahi ki:

  • Te haere tonu o ngā akoranga ki ngā Whare Wānanga Matua i roto i ngā Toi Whakaari, ngā akoranga Toi Whakaari me ngā akoranga Whakaari me ngā Kiriata
  • Ngā whai wāhitanga ki te whai wāhi atu ki te hapori Toi Whakaari (i Aotearoa me te ao whānui)
  • Te whakaako i roto i ngā horopaki maha
  • Ngā mahi i roto i te umanga whare tapere/kiriata/pouaka whakaata/whakangahau
  • Te mahi whakaari
  • Te Whakahaere
  • Whakahaere Ētahi atu wāhanga pēnei i te Ture, te Mātauranga, te Hītori me ētahi atu kaupapa Mātauranga Tangata.

Ngā Huarahi Aromatawai:

E 14 ngā whiwhinga mō te Taumata 3 o te Whakaari, tae atu ki te 9 ngā whiwhinga pānui me te 4 ngā whiwhinga tuhituhi.

Puoro

Kōwhiria te Pūoro! – Tukuna tō Kaiwaiata o Roto!

Rukuhia ki te ao puoro oraora, te wāhi e tūtaki ai te auahatanga ki te ako mahi! Ahakoa he pai ki a koe te mahi tahi me ō hoa, te mahi takitahi rānei, ka tukuna e tēnei akomanga te ranunga tino pai o te hanga haruru, te whakapuakitanga o koe anō, me te wheako ā-ringa. Mai i te tākaro taonga puoro ki te tito i ō ake rangi waiata, ka taea e koe te tūhura i ō hiahia me te whakawhanake i ngā pūkenga hou i roto i te akomanga puoro. Hono mai ki a mātou kia kitea te harikoa o te hanga puoro me te tipu haere takitahi me te rōpū!

Puoro - NCEA Taumata 1

Whakaahuatanga Kaupapa: Kua hangaia tēnei akoranga hei āwhina i ngā ākonga ki te whakapai ake i ō rātou pūkenga puoro whānui, ki te whakawhanake i te māia ki te mahi waiata, ki ngā pūkenga tito waiata, me te mārama ki te puoro i roto i ngā horopaki rerekē. Ka taea e ngā ākonga te whakamahi i ō rātou tuakiri me ō rātou ahurea hei pūtake mō ō rātou whanaketanga me te ahunga ako. Ka taea e ngā ākonga te whiwhi whiwhinga ki tā rātou tohu NCEA Taumata 1, te whakawhanake i ngā pūkenga e hiahiatia ana hei mahi i roto i te umanga puoro, me te whiwhi i ngā pūkenga e hiahiatia ana hei haere ki te mātauranga teitei (whare wānanga) me ngā akoranga puoro.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Te Mārama ki ngā Toi i roto i te Horopaki - Ka ako ngā ākonga ki te whakaaro me te whakaaroaro ki te awe o te puoro ki ā rātou ake mahi puoro me ō rātou oranga. Ka tīmata hoki rātou ki te mārama me pēhea te whakamahi i ō rātou māramatanga ki ngā āhuatanga whakapuakitanga o te puoro mai i ngā horopaki maha hei awe i ā rātou ake mahi puoro.

Te Whakawhanake i te Mātauranga Whaihua - Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga ki te whakamahi i te mātauranga o ngā āhuatanga whakapuakitanga, ngā tikanga momo me ngā hangarau mā te whakauru i te tirohanga whakarongo me ngā pūkenga mahi-ā-ringa me ngā pūkenga ariā, me te whakaahua me pēhea te whakamahinga o ēnei i roto i te puoro.

Te Whakawhanake i ngā Whakaaro - Ka ako ngā ākonga ki te waihanga, ki te whakarite, ki te whakapai ake, me te whakaatu i ngā tito waiata me ngā whakaritenga puoro, mā te whakamahi i ngā pūkenga hangarau me ngā pūkenga puoro me ngā hangarau hei whakaatu i te whakaaro auaha me ngā māramatanga whaiaro. Ka ako hoki ngā ākonga ki te whakaaroaro me te aromatawai i ngā tukanga tito waiata me ngā tikanga whakaaturanga.

Te Whakawhitiwhiti Kōrero me te Whakamāori - Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga ki te whakarite, ki te whakaharatau, ki te whakaatu i ngā whakaaturanga puoro takitahi, mahi tahi hoki, mā te whakamahi i ngā pūkenga me ngā tikanga whakaari maha.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga whakatangitangi, tito waiata, roopu puoro me te whakarongo/ariā. He arotahi ki ngā mahi ā-ringa me ngā pūkenga whakaari.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

English, Te Reo Māori, Social Studies.

Tērā pea ka arahi ki:

Ngā akoranga anō, ngā whai wāhitanga whānui rānei i roto i te ao puoro me te umanga whakangahau.

Ngā Huarahi Aromatawai:

Tekau mā rima ngā whiwhinga e wātea ana mō tēnei akoranga. He kaupapa kua whakaaetia te puoro mō te Whakaurunga Whare Wānanga.

Puoro - NCEA Taumata 2

Whakaahuatanga o te Kaupapa: Ko te arotahi o tēnei akoranga ko te whakawhanake tonu i te mahi whakaari, te tito waiata, te roopu puoro, me te whakauru i ngā pūkenga tuhi pūoro (ngā pūkenga tuhi matihiko). Ka akiakihia ngā ākonga ki te wero me te kawe i te kawenga mō rātou anō i roto i te whai i te whakatutukitanga me te tipu whaiaro mā roto i ngā whai wāhitanga e tukuna ana i roto i tēnei akoranga.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Te Mārama ki ngā Toi i roto i te Horopaki - Ka ako ngā ākonga ki te whakaaro me te whakaaroaro ki te awe o te puoro ki ā rātou ake mahi puoro me ō rātou oranga. Ka tīmata hoki rātou ki te mārama me pēhea te whakamahi i ō rātou māramatanga ki ngā āhuatanga whakapuakitanga o te puoro mai i ngā horopaki maha hei awe i ā rātou ake mahi puoro.

Te Whakawhanake i te Mātauranga Whaihua - Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga ki te whakamahi i te mātauranga o ngā āhuatanga whakapuakitanga, ngā tikanga momo me ngā hangarau mā te whakauru i te tirohanga whakarongo me ngā pūkenga mahi-ā-ringa me ngā pūkenga ariā, me te whakaahua me te tātari i te whakamahinga o ēnei i roto i te puoro.

Te Whakawhanake i ngā Whakaaro - Ka ako ngā ākonga ki te waihanga, ki te whakarite, ki te whakapai ake, me te whakaatu i ngā tito waiata me ngā whakaritenga puoro, mā te whakamahi i ngā pūkenga hangarau me ngā pūkenga puoro me ngā hangarau hei whakaatu i te whakaaro auaha me ngā māramatanga whaiaro. Ka ako hoki ngā ākonga ki te whakaaroaro me te aromatawai i ngā tukanga tito waiata me ngā tikanga whakaaturanga.

Te Whakawhitiwhiti Kōrero me te Whakamāori - Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga ki te whakarite, ki te whakaharatau, ki te whakamāori, me te whakaatu i ngā whakaaturanga puoro takitahi, mahi tahi hoki, e whakaatu ana i ngā māramatanga whakamāori.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga whakatangitangi, tito waiata, tuhi oro, hopu oro me te roopu puoro. He arotahi ki ngā mahi ā-ringa me ngā pūkenga whakaari.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

English, Te Reo Māori, Social Studies.

Tērā pea ka arahi ki:

Ngā akoranga anō, ngā whai wāhitanga whānui rānei i roto i te ao puoro me te umanga whakangahau.

Ngā Huarahi Aromatawai:

He aromatawai ā-roto ā-ringa ngā aromatawai. Tērā pea ka taea te tango i tētahi atu aromatawai rangahau. Tekau mā ono ngā whiwhinga e wātea ana mō tēnei akoranga. He kaupapa kua whakaaetia te puoro mō te Whakaurunga Whare Wānanga.

Puoro - NCEA Taumata 3

Whakaahuatanga o te Hōtaka: Ko te arotahi o tēnei akoranga ko te whakawhanake i te mahi whakaari, te tito waiata, te mahi rōpū, te whakatangitangi, me te whakaritenga. Ka akiakihia ngā ākonga ki te wero me te tango i te kawenga mō rātou anō i roto i te whai i te whakatutukitanga me te tipu whaiaro mā roto i ngā whai wāhitanga e tukuna ana i roto i tēnei akoranga.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Te Mārama ki ngā Toi i roto i te Horopaki - Ka ako ngā ākonga ki te whakaaro me te whakaaroaro ki te awe o te puoro ki ā rātou ake mahi puoro me ō rātou oranga. Ka tīmata hoki rātou ki te mārama me pēhea te whakamahi i ō rātou māramatanga ki ngā āhuatanga whakapuakitanga o te puoro mai i ngā horopaki maha hei awe i ā rātou ake mahi puoro.

Te Whakawhanake i te Mātauranga Whaihua - Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga ki te tātari, te whakamahi me te aromatawai i ngā āhuatanga whakapuakitanga nui me ngā tikanga me ngā hangarau momo waiata i roto i te whānuitanga o ngā puoro mā te whakamahi i te tirohanga whakarongo me ngā pūkenga mahi me ngā pūkenga ariā.

Te Whakawhanake i ngā Whakaaro - Ka ako ngā ākonga ki te waihanga, ki te whakarite, ki te whakapai ake, me te whakaatu i ngā tito waiata me ngā whakaritenga puoro, mā te whakamahi i ngā pūkenga hangarau me ngā pūkenga puoro me ngā hangarau hei whakaatu i te whakaaro auaha me ngā māramatanga whaiaro. Ka ako hoki ngā ākonga ki te whakaaroaro me te aromatawai i ngā tukanga tito waiata me ngā tikanga whakaaturanga.

Te Whakawhitiwhiti Kōrero me te Whakamāori - Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga ki te whakarite, ki te whakaharatau, ki te whakamāori, me te whakaatu i ngā whakaaturanga puoro takitahi, mahi tahi hoki, e whakaatu ana i ngā māramatanga whakamāori.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga ki te whakamahere, ki te whakarite, ki te whakaharatau, ki te whakamārama, ki te tuhi, ki te aromatawai, me te whakapai ake i ngā whakaaturanga puoro, takitahi, mahi tahi hoki, me te whakaatu i ngā māramatanga whakamaori.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

English, Te Reo Māori, Social Studies.

Tērā pea ka arahi ki:

Ngā akoranga anō, ngā whai wāhitanga whānui rānei i roto i te ao puoro me te umanga whakangahau.

Ngā Huarahi Aromatawai:

Tekau mā ono ngā whiwhinga e wātea ana mō tēnei akoranga. Tērā pea ka taea te tango i tētahi atu aromatawai rangahau e tuku ana i ngā whiwhinga Pānui me te Reo e ono mō te pānui. He kaupapa kua whakaaetia te puoro mō te Whakaurunga Whare Wānanga.

Ngā Toi Ataata

Whakawāteahia tō auahatanga, kia kitea tō reo mā roto i ngā Toi Ataata. He kaupapa mahi-ā-ringa, hihiri hoki tēnei e tono ana i a koe ki te tūhura i te whānuitanga o ngā momo pāpāho, tae atu ki te peita, te whakairo, te whakaahua, te hoahoa, me ngā pāpāho whakauru. Ka whakawhanakehia e koe ngā pūkenga mahi, te whakaaroaro arohaehae, me te māramatanga ki ngā mahi toi tawhito me ngā mahi toi o nāianei ā-rohe, ā-ao hoki.

Mā ngā toi ataata koe e whakamana ki te kōrero pakiwaitara, ki te whakaoti rapanga ā-kanohi, me te whakapuaki whakaaro ahurei. Ka whiwhi koe i te maia mā te whakamahi i ngā taputapu tuku iho me ngā taputapu matihiko, me te hanga i tētahi reo ataata kaha e tautoko ana i te tūhuratanga auaha me te whakawhitiwhiti kōrero.

Ka huaki hoki i tēnei akoranga ngā tatau ki ngā mahi whakahihiri i roto i ngā ahumahi auaha, pērā i te hoahoa kēmu, te whakaahua, te hoahoa UX/UI, te whakawhanaketanga AR/VR, me te hoahoa taiao, ā-wāhi rānei. Ahakoa kei te whai koe i tētahi mahi auaha, kei te hiahia noa rānei koe ki te tipu hei kaiwhakaaro me te kaihanga, he kōwhiringa whakahihiri, he whiringa hoki e aro ana ki te heke mai a Visual Arts.

Toi Ataata - NCEA Taumata 1

Whakaahuatanga o te Hōtaka:

Ka tautokohia e te Taumata 1 Toi Ataata ngā ākonga ki te whakawhanake i te māia ki te mahi toi ā-ringa, me te whakawhanake anō hoki i ō rātou auahatanga me ō rātou whakaaro whaiaro. Ka whakauruhia e te akoranga he whānuitanga o ngā momo pāpāho 2D me 3D tae atu ki te tuhi, te peita, te whakairo, te pāpāho whakauru, te tānga, me te whakapiripiri. Ka akiakihia ngā ākonga ki te tūhura me te whakamātautau i ngā tikanga me ngā huarahi rerekē. Ka hangaia ngātahitia te ako i ngā wāhi e tika ana, kia taea ai e ngā ākonga te whai i tētahi ara e hangai ana ki ō rātou kaha me ō rātou hiahia.

He tino pai tēnei akoranga mō ngā ākonga e pai ana ki:

  • Te tuhi, te peita, me te hanga mahi toi whakairo, mahi toi pāpāho whakauru rānei
  • Te whakapuaki whakaaro ā-kanohi
  • Te whakamātautau i ngā rauemi toi me ngā tikanga rerekē
  • Te hanga i tētahi whārangi mahi i roto i te wā

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Ka oti i ngā ākonga:

Kotahi, e rua rānei ngā paerewa whakatutukitanga ā-roto, i whiriwhiria ngātahitia hei akomanga

Kotahi te paerewa whakatutukitanga o waho (AS91017, 1.4), e whakaatuhia ana hei panui wharangi A1 kotahi

Hei tauira:

Kua tāpirihia hoki ki te whārangi ngā mahi toi a ētahi o ngā ākonga mai i ngā paerewa paetae ā-roto e rua.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

I roto i te Wāhanga 1 o Ngā Toi Ataata, ka whakawhanakehia e ngā ākonga ā rātou pūkenga tuhi, peita, whakairo, tānga, hanga rauemi whakauru, hanga tauira, hanga whakapiripiri, tito waiata me te Photoshop.

Mā te L1 Visual Arts ka whanake te mātauranga tirohanga, te whakaaroaro arohaehae me te auaha.

TUHI: Nau mai haere mai ki te rūma Toi ki te tiro i ngā tauira o ngā mahi toi a ngā ākonga Toi Ataata L1 mō ngā paerewa whakatutukitanga ā-roto, ā-waho hoki.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

Akoranga Pakihi, Reo Pākehā, Hītori, Te Reo Māori, Whakaahua, PAT, Hoahoa me te DVC

E whakarite ana i ngā ākonga mō:

Taumata 2 me te 3 Te Peita, te Whakaahua me te Hoahoa me te whānuitanga o ngā whai wāhitanga i roto i te mātauranga tuatoru me ngā ahumahi auaha pērā i te hoahoanga, te hoahoa whakairoiro me te hoahoa ā-roto, te whakaahua, te kiriata, te kakahu, te hoahoa ā-wāhi me te hoahoa whenua, ngā toi Māori me te Moana-nui-a-Kiwa, te whakawhitiwhiti kōrero tirohanga.

Hōputu Aromatawai:

Kua whakaemihia ngā paerewa whakatutukitanga ā-roto e rua ki roto i ngā pukapuka mahi rahi A3. Kua whakaatuhia te whārangi whāriki ki runga i ngā panera rahi A1 e rua.

Hoahoa - NCEA Taumata 2

Whakaahuatanga o te Hōtaka:

Ka whakarei ake tēnei akoranga Hoahoa Taumata 2 i ngā pūkenga o ngā ākonga ki te whakawhitiwhiti kōrero ā-kanohi mā te hoahoa whakairoiro me te hoahoa matihiko. Ka whakawhanake ngā ākonga i ō rātou pūkenga ki te waihanga i ngā tito kōrero whai take, ki te whakaoti rapanga hoahoa, me te whakawhitiwhiti whakaaro mā te reo ā-kanohi. E hiahiatia ana kia mahi ngā ākonga i runga i tētahi tūāpapa matihiko i tēnei akoranga.

Ngā Whāinga Akoranga:

  • Tūhurahia te auahatanga me te whakapuaki i ngā ariā mā te hoahoa.
  • Whakawhanakehia he māramatanga ki ngā mātāpono o te hoahoa me te whakawhitiwhiti tirohanga.
  • Te tūhura me te matatau i ngā tukanga hoahoa me ngā taputapu pūmanawa.

Ngā Huanga Ako/Horopaki

Ka mahi ngā ākonga:

  • Whakawhanake i ngā pūkenga hoahoa mā te whakamahi i te tuhi ā-ringa, te peita matihiko, me ngā taputapu Adobe (Photoshop, Illustrator, me InDesign)
  • Whakautua ngā whakarāpopototanga mā te rangahau, te whakawhanake i ngā ariā, me te whakamahine i ngā putanga.
  • Whakamahia ngā tikanga hoahoa hei waihanga rauemi whakatairanga, whakaahua, me ngā tito tuhinga e hangai ana ki te tahora.
  • Tūhurahia ngā kaupapa me ngā kaitoi e pā ana ki ō rātou whakaaro hoahoa
  • Whakaaturia ngā aromatawai ā-roto i roto i tētahi pukapuka mahi A3, me ngā mahi o waho i runga i tētahi whārangi whāiti e rua ngā panera.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

  • Te hoahoa tahora me te whakawhitiwhiti kōrero ā-kanohi.
  • Ngā tikanga whakaahua me te whakaaro auaha
  • Rangahau hoahoa me te urupare poto
  • Ngā Pūmanawa Auaha a Adobe: Photoshop, Illustrator, InDesign.
  • Te whakaaroaro matatika me te whakaoti rapanga auaha

Ngā Mahi e Whakatenatenahia ana:

  • Tūhurahia, whakamahia hoki ngā ariā hoahoa taketake
  • Whakahaerehia he rangahau whakaahua me te whakamahi i te raupapatanga tirohanga
  • Whakakotahitia ngā huānga tuhi-ā-ringa me ngā huānga matihiko
  • Mahi takitahi i ngā kaupapa e whakahaerehia ana e koe anō

Ngā Huarahi Mahi:

Te hoahoa whakairoiro, te hoahoa UX/UI, te hoahoa kēmu, te hoahoa hua, te whakairoiro nekehanga, te pānuitanga, te pāpāho, te whakaahua, te whakaputa pukapuka, te hoahoa taiao, te ahua, me te hoahoanga.

Te Whakarite mō ngā Akoranga ā-Māui:

  • Taumata 3 Toi Mahi - Hoahoa
  • Ngā akoranga tuatoru i roto i te Hoahoa Whakawhitiwhiti Kōrero, Hangarau Auaha, Toi Ataata, Hoahoa Whare, Hoahoa Kēmu, me ngā Toi Pāpāho

Hōputu Aromatawai:

  • Kotahi te paerewa whakatutukitanga ā-roto (puka mahi A3).
  • He whārangi o waho e whakaaturia ana i runga i ngā panera A1 e rua
Hoahoa - NCEA Taumata 3

Whakaahuatanga o te Hōtaka:

Ko tēnei akoranga Hoahoa Taumata 3 e arotahi ana ki te whakapai ake i ngā pūkenga o ngā ākonga ki te whakawhitiwhiti kōrero ā-kanohi me te mahi hoahoa matatau. Ka whai wāhi ngā ākonga ki ngā kaupapa poto o te ao tūturu hei whakawhitiwhiti whakaaro ā-kanohi me te whakatenatena mā roto i ngā tukanga me ngā hangarau hoahoa maha. E hiahiatia ana kia mahi ngā ākonga i runga i tētahi tūāpapa matihiko i tēnei akoranga.

Ngā Whāinga Akoranga:

  • Whakawhanakehia ngā pūkenga matatau i roto i te hoahoa mamati.
  • Whakaatuhia ngā ariā ā-kanohi mā te hoahoa whakaaro nui, auaha hoki.
  • Mahi takitahi ki te whakaoti i ngā whakarāpopototanga ā-kiritaki me te mārama me te auaha.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Ka mahi ngā ākonga:

  • Waihangahia he putea whakaahua me te whakahaere rangahau kua tohua hei whakautu ki ngā tuhinga hoahoa.
  • Te whakawhanake i ngā ariā me te whakamahi i te Adobe Photoshop, Illustrator, me InDesign.
  • Mahi takitahi i ngā kaupapa e hangai ana ki ngā kaupapa whaiaro me ngā tauira kaitoi kua tohua.
  • Whakautua ngā whakarāpopototanga maha, ka whakauru i ngā putanga ki roto i tētahi whārangi e toru kua whakatauhia.
  • Whakaatuhia ngā mahi ā-roto ki ngā pukapuka mahi A3, me ngā mahi o waho ki ngā panera whārangi A1 e toru.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

  • Te hoahoa whakairoiro me te tahora
  • Whakaahua me te whakaaro tirohanga
  • Te hoahoa waitohu me ngā rauemi whakatairanga
  • Te whakamahi i te Adobe Creative Suite mō ngā putanga ngaio
  • Te whakaaro ariā me te whakaaro arohaehae i roto i te whakaoti rapanga tirohanga

Ngā Mahi e Whakatenatenahia ana:

  • Whakawhanakehia he reo hoahoa whaiaro, ngaio hoki
  • Whakakotahitia ngā pāpāho matihiko me ngā pāpāho tuku iho mō te whakawhitiwhiti kōrero whai pānga
  • Ngā putanga hoahoa raupapa mō ngā kōrero tirohanga mārama.
  • Tūhurahia te momotuhi, te tito, me ngā pūnaha tuakiri.

Ngā Huarahi Mahi:

Te hoahoa whakairoiro, te hoahoa UX/UI, te hoahoa hua me te taiao, te pānuitanga, te whakaputa pukapuka, te whakairoiro nekehanga, te pāpāho matihiko, me te hoahoa whakawhitiwhiti kōrero.

Te Whakarite mō ngā Akoranga ā-Māui:

  • Ngā ara tuatoru i roto i te Hoahoa Whakawhitiwhiti Ataata, te Hoahoa Whare, ngā Toi Ataahua, ngā Hangarau Auaha, ngā Toi Pāpāho rānei
  • E tautoko ana i te UE Literacy, ā, e tika ana hoki mō te Karahipi

Hōputu Aromatawai:

  • Kōwhiringa: ā-roto anake, whārangi ā-waho anake (14 whiwhinga), he huinga rānei
Whakaahua - NCEA Taumata 2

Whakaahuatanga o te Hōtaka:

Ko tēnei akoranga Whakaahua Taumata 2 e arotahi ana ki te whakawhanake i ngā pūkenga o ngā ākonga ki te whakaahua auaha me te hanga whakaahua. Ka tūhuratia e ngā ākonga ngā tikanga whakaahua, te whakawhanaketanga ariā, me te kōrero pakiwaitara mā te arotahi

Ngā Whāinga Akoranga:

  • Whakawhanakehia ngā pūkenga kōrero ā-tiro me te tito whakaahua
  • Tūhurahia ngā ariā mā te whakaahua
  • Te tohunga ki te whakamahi ā-ringa i te kāmera DSLR me ngā tikanga mahi muri-hanga.

Ngā Huanga Ako/Horopaki

    Ka mahi ngā ākonga:

    • Whakamahia ngā kāmera SLR mamati i ngā tautuhinga ā-ringa hei waihanga i ngā pānga whakahaeretia
    • Tūhurahia ngā tikanga rama, tae atu ki te rama rūma whakaata me te māramatanga taiao
    • Tukatuka me te whakarei ake i ngā whakaahua mā te whakamahi i te Adobe Photoshop me te Lightroom
    • Rangahauhia ngā kaupapa me ngā kaitoi e whai wāhi ana ki tā rātou mahi whakaahua
    • Whakaputahia he mahi ā-roto ki roto i ngā pukapuka mahi A3, ā, whakaatuhia he whārangi e rua o waho

    Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

    • Whakaahua mamati me te whakaahua kiriata
    • Ngā tikanga rama o te whare pikitia me te wāhi
    • Te whakatika me te whakakotahi i ngā whakaahua
    • Te whakawhanaketanga ariā me te raupapatanga
    • Te mātauranga tirohanga me te tātari arohaehae

    Ngā Mahi e Whakatenatenahia ana:

    • Tūhurahia ngā ariā whaiaro mā te mahi arotahi
    • Te whakamahere me te whakahaere i ngā whakaahua
    • Whakamātauria ngā momo pāpāho whakauru, te whakapiripiri, me ngā whakatakotoranga whakaaturanga
    • Tātarihia, whakamahia hoki ngā awe o ngā kaiwhakaahua o nāianei

    Ngā Huarahi Mahi:

    Te whakaahua, te kiriata, te pāpāho, te whakaahua ahua, te kairīpoata, te pānuitanga, te whiriwhiri taonga, ngā toi ataahua, te mātauranga, te waihanga ihirangi tirohanga, me ngā ahumahi auaha.

    Te Whakarite mō ngā Akoranga ā-Māui:

    • Taumata 3 Toi Mahi - Whakaahua
    • He akoranga tuatoru i roto i ngā Toi Pāpāho, te Whakaahua, ngā Toi Ataata, ngā Kiriata, ngā Toi Ataahua, ngā Toi Māori me ngā Toi o Te Moana-nui-a-Kiwa

    Hōputu Aromatawai:

    • Kotahi te paerewa whakatutukitanga ā-roto (puka mahi A3)
    • Kotahi te whārangi o waho e whakaaturia ana i runga i ngā panera A1 e rua
Whakaahua - NCEA Taumata 3

Whakaahuatanga o te Hōtaka:

Ka whakawhanakehia e tēnei akoranga Whakaahua Taumata 3 ngā pūkenga whakaahua taumata teitei, hei akiaki i ngā ākonga ki te waihanga i ngā mahi whakaahua whai rawa i roto i ngā ariā, he pai te hangarau, he ātaahua hoki te tirohanga. Ka aro nui ki te kōrero pakiwaitara, te reo whaiaro, me te whakaaturanga ngaio.

Ngā Whāinga Akoranga:

  • Whakawhanakehia ngā pūkenga whakaahua matatau mā te whakamahi i ngā kāmera SLR mamati me ngā taputapu whakatika.
  • Tūhurahia ngā ariā whaiaro mā roto i ngā mahi e hangai ana ki te arotahi.
  • Mahi takitahi ki te whakaputa i tētahi mahi whakaahua e whakapuaki mārama ana i te tikanga, ā, e whakaatu auaha ana hoki.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Ka mahi ngā ākonga:

  • Whakamahia ngā kāmera DSLR me ngā tautuhinga ā-ringa hei tūhura i te māramatanga, te hohonutanga, me ngā tikanga kati.
  • Whakapai ake me te whakahaere i ngā whakaahua mā te whakamahi i te Adobe Photoshop me te Lightroom.
  • Tūhurahia ngā pāpāho whakauru, te raupapatanga, me te tito whakaahua i roto i te horopaki whakaahua.
  • Kōwhiria ngā kaupapa whaiaro me ngā tauira a te kaitoi hei ārahi i ngā tuhinga whakaahua whaiaro.
  • Whakaatuhia ngā paerewa ā-roto i te whakatakotoranga A3, ā, whakaotia he whārangi ā-waho e toru ngā panera kua whakatauhia.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

  • Whakaahua whare toi me te whakaahua wāhi
  • Te whakatika whakaahua, te whakahou, me te whakakotahi
  • Te kōrero me te raupapatanga i roto i ngā tuhinga whakaahua
  • Te tātari tirohanga me te whakaaroaro arohaehae
  • Te whakamahere motuhake, te whakaputa, me te whakaaturanga o ngā mahi whakaahua

Ngā Mahi e Whakatenatenahia ana:

  • Te whakawhanaketanga ariā mā te hanga whakaahua
  • Ngā whakaahua whaiaro-whaiaro
  • Te whakamātautau i ngā pāpāho whakauru, te whakapiripiri, me te whakahaere matihiko
  • Whakaaroaro tātari mō ngā awe whaiaro me ngā awe o waho

Ngā Huarahi Mahi:

Te whakaahua ngaio, te kiriata, te pāpāho, te pānuitanga, te waihanga ihirangi, te whiriwhiri kaupapa, te whakaahua ahua, ngā toi ataahua, te kairīpoata, me te kōrero paki tirohanga.

Te Whakarite mō ngā Akoranga ā-Māui:

  • He akoranga tuatoru i roto i te Whakaahua, ngā Toi Pāpāho, ngā Toi Ataata, ngā Kiriata, ngā Toi Māori me te Moana-nui-a-Kiwa, ngā Toi Ataahua rānei
  • E tautoko ana i te UE Literacy, ā, e tika ana hoki mō te Karahipi

Hōputu Aromatawai:

  • Kōwhiringa: ā-roto anake, whārangi ā-waho anake (14 whiwhinga), he huinga rānei
Toi Mahi: Te Peita - NCEA Taumata 2

Whakaahuatanga o te Hōtaka:

Ka whakapai ake tēnei akoranga i ngā pūkenga peita me te tito waiata a ngā ākonga, me tō rātou kaha ki te whakawhanake i ngā ariā ariā me te hono atu.

Ko te akoranga L2 Painting he mea whakarite mā ngā ākonga e hiahia ana ki te:

  • tūhura i ō rātou auahatanga
  • te whakapuaki i ō rātou ake ariā mā te huarahi tirohanga
  • tūhuratia ngā tikanga whakamahi i ngā pāpāho me ngā tito waiata.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Ka mahi ngā ākonga peita L2 katoa i runga i te kaupapa takitahi e pai ana ki a rātou.

Ka tīmata ngā ākonga i te tau mā te mahi i ngā paerewa whakatutukitanga ā-roto e rua i te wā kotahi. Ka whakakotahihia ēnei hei mahi kotahi. Ko ngā peita e 3, e 4 rānei kua oti mō ngā mahi ā-roto ka tukuna ki te whārangi, kātahi ka mahi ngā ākonga i ā rātou whārangi mō ngā mahi ā-waho, mō te toenga o te tau.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ō rātou pūkenga tuhi me te peita, te whakamahi i te Adobe Photoshop hei taputapu tuhi, te whakaahua, te hanga rauemi whakauru, te hanga whakapiripiri me te tā.

Ka whiriwhiria e ngā ākonga tā rātou ake kaupapa, ngā kaupapa me ngā awe o ngā tauira a te kaitoi - hei tūāpapa mō ā rātou mahi toi.

E akiakihia ana rātou kia:

  • Tūhurahia ō rātou ake ariā
  • Rangahau whakaahua
  • Mahi raupapatanga
  • Whakamātauria ngā tikanga
  • Te whakaputa i ngā whakaahua/ngā mahi toi taketake

Ka whakawhanakehia e ngā ākonga peita L2 ō rātou pūkenga toi, te mātauranga tirohanga me te whakaaroaro arohaehae me te auaha.

TUHI: Nau mai haere mai ki te rūma toi ki te tiro i ngā tauira mahi toi a ngā ākonga peita L2 mō ngā paerewa whakatutukitanga ā-roto, ā-waho hoki.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

Ngā Akoranga Pakihi, te Reo Pākehā, te Hītori, te Reo Māori, te Whakaahua, te Hoahoa, te DVC, te Hangarau Toi Whakaari.

Hei whakarite i ngā ākonga mō: Taumata 3 Toi Mahi - Te Peita

Ngā akoranga Hangarau Auaha Tuatoru, Hoahoa, Toi Ataahua, Toi Ataata, Hoahoa Whare, Pakiwaituhi, Whakaahua, Toi Māori me te Moana-nui-a-Kiwa me ngā Toi Pāpāho, ā, ka taea te arahi ki ngā mahi kiriata, whare tapere, hoahoa, pānuitanga, whakaritenga, pāpāho, mātauranga, ao toi, ahua, hoahoanga whare me ētahi atu, me te aroha tonu ki te peita.

Ngā Huarahi Aromatawai:

Kua whakaemihia ngā paerewa whakatutukitanga ā-roto e rua ki roto i ngā pukapuka mahi rahi A3. Kua whakaatuhia te whārangi whāriki ki runga i ngā panera rahi A1 e rua.

Toi Mahi: Te Peita - NCEA Taumata 3

Whakaahuatanga o te Hōtaka:

Ka whakapai ake tēnei akoranga i ngā pūkenga peita me te tito a ngā ākonga, me tō rātou kaha ki te whakawhanake i ngā ariā ariā me te hono atu. Ko te akoranga Peita L3 he kaupapa kua whakaaetia mō te Whakaurunga Whare Wānanga.

Ko te akoranga peita L3 he mea mā ngā ākonga e hiahia ana ki te:

  • tūhura i ō rātou auahatanga
  • te whakapuaki i ō rātou ake ariā mā te huarahi tirohanga
  • tūhuratia ngā tikanga whakamahi i ngā pāpāho me ngā tito waiata.

Ngā Huanga Ako/Horopaki:

Ka mahi ngā ākonga peita L3 katoa i runga i te kaupapa takitahi e pai ana ki a rātou.

Ka kohikohia ngā mahi toi paerewa whakatutukitanga ā-roto ki roto i ngā pukapuka mahi whārangi A3, ā, ka whakapirihia ngā mahi toi paerewa whakatutukitanga o waho ki te taha kotahi o tētahi whārangi whāriki e toru ngā panera.

Ngā Pūkenga me ngā Āheinga:

Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ō rātou pūkenga tuhi me te peita, te whakamahi i te Adobe Photoshop hei taputapu tuhi, te whakaahua, te hanga rauemi whakauru, te hanga whakapiripiri me te tā.

Ka whiriwhiria e ngā ākonga tā rātou ake kaupapa, ngā kaupapa me ngā awe o ngā tauira a te kaitoi - hei tūāpapa mō ā rātou mahi toi.

E akiakihia ana rātou kia:

  • Tūhurahia ō rātou ake ariā
  • Rangahau whakaahua
  • Mahi raupapatanga
  • Whakamātauria ngā tikanga
  • Te whakaputa i ngā whakaahua/ngā mahi toi taketake

Ka whakawhanakehia e ngā ākonga peita L3 ō rātou pūkenga toi, te mātauranga tirohanga me te whakaaroaro arohaehae me te auaha.

TUHI: Nau mai haere mai ki te rūma Toi ki te tiro i ngā tauira o ngā mahi toi a ngā ākonga peita L3 mō ngā paerewa whakatutukitanga ā-roto, ā-waho hoki.

Ngā Hononga Marautanga Whakawhiti:

Ngā Akoranga Pakihi, te Reo Pākehā, te Hītori, te Reo Māori, te Whakaahua, te Hoahoa, te DVC, te Hangarau Toi Whakaari.

E whakarite ana i ngā ākonga mō:

Ngā akoranga Hangarau Auaha Tuatoru, Hoahoa, Toi Ataahua, Toi Ataata, Hoahoa Whare, Pakiwaituhi, Whakaahua, Toi Māori me te Moana-nui-a-Kiwa me ngā Toi Pāpāho, ā, ka taea te arahi ki ngā mahi kiriata, whare tapere, hoahoa, pānuitanga, whakaritenga, pāpāho, mātauranga, ao toi, ahua, hoahoanga whare me ētahi atu, me te aroha tonu ki te peita.

Ngā Huarahi Aromatawai:

Ka taea e ngā ākonga te whiriwhiri i tētahi akoranga peita L3 e whai ake nei:

  • Ngā paerewa whakatutukitanga ā-roto anake
  • Ko te pepa peita o waho anake (14 whiwhinga - o waho anake ngā mea e hiahiatia ana mō te UE)
  • Ko te whārangi peita o waho me te karahipi
  • He huinga o ngā paerewa whakatutukitanga ā-roto me ā-waho.

NGĀ TOHU WHARE MBAS 2026

I whakahoutia i te 5 o Poutū-te-rangi 2026

Buffalo 2111

72/100

Tainui 1892

66/100

Mercury 2142

74/100

Matahaorua 1624

57/100